Tình Hình Cán Cân Thương Mại Giữa Mỹ Và Việt Nam

  • Bài 1:

    Việt Nam bị nhắm đến trong sắc lệnh ‘trả đũa thương mại’ của Trump

     Sắc lệnh mới của Tổng thống Trump yêu cầu phân tích nguyên nhân thâm hụt thương mại của Mỹ với 16 nền kinh tế, trong đó có Việt Nam.

    Ngày 31/3/2017, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố 2 sắc lệnh hành pháp mới của ông sẽ tạo ra một cuộc lật ngược lịch sử đối với việc Mỹ bị thâm hụt thương mại với các nước.

    “Họ là những kẻ lừa đảo. Kể từ nay, những người phá vỡ luật lệ sẽ đối mặt với hậu quả và đó sẽ là những hậu quả rất nghiêm trọng”, USA Today dẫn phát biểu của Tổng thống Trump.

    Viet Nam bi nham den trong sac lenh 'tra dua thuong mai' cua Trump hinh anh 1
    Trump phát biểu sau khi ký 2 sắc lệnh hành pháp mới. Ảnh: AP. 

    Theo USA Today, trong 2 sắc lệnh hành pháp mới, một sắc lệnh yêu cầu báo cáo về nguyên nhân thâm hụt thương mại trong vòng 90 ngày. Báo cáo này cần tập trung vào 16 nền kinh tế xuất siêu đến Mỹ trong năm qua, bao gồm Trung Quốc, Nhật Bản, Đức, Mexico, Ireland, Việt Nam, Italy, Hàn Quốc, Malaysia, Ấn Độ, Thái Lan, Pháp, Thụy Sĩ, Đài Loan, Indonesia và Canada.

    Chính quyền Tổng thống Trump dự kiến sẽ gặp gỡ để nghe ý kiến từ các nhà sản xuất, nhà cung cấp dịch vụ, công nhân, nông dân, người tiêu dùng…

    Trong sắc lệnh hành pháp thứ hai, ông Trump yêu cầu chính phủ áp đặt thuế thương mại chặt chẽ hơn đối với các mặt hàng được các chính phủ nước ngoài trợ cấp hay bán phá giá tại thị trường Mỹ.

    THeo một nguồn tin, Tại cuộc họp báo hàng ngày hôm 30/5/2017, thư ký báo chí Nhà Trắng Sean Spicer cho biết đại diện thương mại Hoa Kỳ Robert Lighthizer có nhiều cuộc gặp với đoàn của Thủ Tướng Việt Nam cùng ngày.

    Đại sứ Robert Lighthizer cũng sẽ phát biểu tại một buổi tiệc tối của Phòng thương mại Mỹ đón Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc vào 30/5.

    Theo thư ký báo chí Nhà Trắng, Đại sứ Robert Lighthizer sẽ đề cập đến “giải quyết các thách thức do sự gia tăng mạnh gần đây trong thâm hụt thương mại với Việt Nam”.

    “Tổng thống đã nhấn mạnh rằng thâm hụt thương mại và những hành vi thương mại không công bằng đã gây hại cho người lao động Mỹ.”

    Theo Bộ Công Thương Việt Nam, trong năm 2016, Hoa Kỳ chi 38,1 tỉ USD để mua hàng hóa Việt Nam, trong khi chỉ xuất khẩu 8,7 tỉ USD sang Việt Nam.

    Nghĩa là Hoa Kỳ thâm hụt 29 tỉ USD thương mại với Việt Nam.

    “Chính phủ đang đẩy mạnh quan hệ với các đối tác quan trọng như Việt Nam bằng việc tạo ra sân chơi bình đẳng,” ông Sean Spicer nói.

    Hôm 31/3/2017, Tổng thống Donald Trump ra sắc lệnh hành pháp yêu cầu phân tích nguyên nhân thâm hụt thương mại của Mỹ với 16 nền kinh tế, trong đó có Việt Nam.

    Theo Như Tâm – Phương Vũ,vnexpress.net,  Tổng thống Trump nói rằng ông và Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc sẽ thảo luận các vấn đề quan trọng, trong đó có thương mại, theo Reuters. “Việt Nam vừa đặt một đơn hàng rất lớn với Mỹ và chúng tôi đánh giá đơn hàng đó trị giá nhiều tỷ USD, điều này sẽ mang lại việc làm cho Mỹ và trang thiết bị tuyệt vời cho Việt Nam”, ông nói.

    Trước đó, General Electric cho hay họ đã ký các thỏa thuận trị giá khoảng 5,58 tỷ USD với Việt Nam để cung cấp động cơ máy bay, máy phát và dịch vụ.

    Các cộng sự của Tổng thống Trump ca ngợi dự thảo sắc lệnh là toàn diện và mang tính lịch sử. Trong khi đó, theo AFP, sắc lệnh thứ nhất chủ yếu mang tính biểu tượng.

    Phương Thảo, news.zing.vn.

    Theo Báo Mới, 04/06/2017 , Người phát ngôn của Chính phủ cũng đã kể lại câu chuyện ấn tượng trong cuộc hội đàm giữa Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc với Tổng thống Mỹ Donald Trump.

    Khi Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc hội đàm với Tổng thống Donald Trump, Tổng thống Hoa Kỳ có nêu câu hỏi: Hiện nay Việt Nam đang xuất siêu và là một trong số 16 nước xuất siêu sang Hoa Kỳ, vậy bây giờ hợp tác và giải quyết vấn đề này như thế nào?

    Trước câu hỏi trên của Tổng thống Donald Trump, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã trả lời rất sáng suốt: Việt Nam không cạnh tranh với Mỹ, mà hai nước chỉ tạo ra các lợi thế để hỗ trợ, bổ sung cho nhau. Ví dụ, năng lực của doanh nghiệp Hoa Kỳ rất lớn, có khả năng về công nghệ, chế tạo, khoa học. Bởi thế, Việt Nam sẽ đăng ký mua các thiết bị đó của Mỹ như thiết bị động cơ của máy bay hãng Boeing, mua thiết bị điện gió…

    Tuy nhiên, Việt Nam vẫn phải xuất khẩu sang Mỹ những mặt hàng mà Việt Nam có lợi thế mà Mỹ không có. Đó là rau củ quả, cá basa, tôm…

    Tổng thống Donald Trump khi nghe Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đề cập như thế thì gật đầu đồng ý ngay, và bày tỏ phía Mỹ rất mong muốn được hợp tác nhiều hơn nữa với Việt Nam.

    Một trong những nội dung nằm trong khuôn khổ chuyến thăm Mỹ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã đến thăm gian hàng của con gái Tổng thống Donald Trump là Ivanka Trump. Tại đây, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã vào thăm gian hàng của Việt Nam và thấy rằng các mặt hàng mà Việt Nam có lợi thế đó là hàng về giầy dép, may mặc.

    Khi đặt vấn đề với Tổng thống Donald Trump về đảm bảo lợi ích giữa hai bên, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã đưa ra một câu chuyện rất cụ thể.

    Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nói với Tổng thống Mỹ rằng: Hãy lấy ví dụ cụ thể như một đôi giày sản xuất tại Việt Nam, khi bán tại Mỹ có giá 100 USD thì Việt Nam chỉ hưởng một phân khúc nhỏ trong chuỗi giá trị là 22 USD thôi.

    Còn là 78 USD là bao gồm chi phí vận chuyển, chi phí thuế, bán lẻ… Trong đó, toàn bộ chi phí bán lẻ khoảng 55 USD là do người Mỹ hưởng.

    Cho nên nói rằng hàng hóa sản xuất tại Việt Nam nhưng người Mỹ lại hưởng lợi hơn Việt Nam rất nhiều.

    Khi Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đưa ra ví dụ như thế thì Tổng thống, Phó Tổng thống, Ngoại trưởng và Bộ trưởng Thương mại Hoa Kỳ cùng các cố vấn cấp cao của chính quyền Donald Trump đều rất hài lòng.

    Họ cho rằng điều Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nói là đúng, đã chứng minh được rằng quyền lợi giữa hai bên được đảm bảo.

    Cũng trong buổi hội đàm, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khẳng định Việt Nam sẽ đảm bảo vấn đề chính trị, đảm bảo môi trường về thể chế, về đầu tư, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp Hoa Kỷ và ông Donald Trump đã bày tỏ sự vui mừng và đồng ý.

    Cũng trong khuôn khổ chuyến thăm Mỹ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã gặp các tầng lớp doanh nghiệp lớn của Hoa Kì như Facebook, Google, Coca-Cola,… Đại diện các tập đoàn này đều đánh giá rất cao Việt Nam.

    “Họ đánh giá cao về nguồn nhân lực của Việt Nam, về sự thông minh của người Việt. Các tập đoàn lớn của Mỹ đều mong muốn doanh nghiệp hai bên hợp tác để cùng khai thác lợi thế, bổ sung cho nhau và cùng nhau phát triển”, Bộ trưởng Mai Tiến Dũng cho biết thêm.

……………………………………….

Tổng thống Trump nói gì về cuộc gặp Thủ tướng Việt Nam?

Washington, Sputnik) – Tổng thống Donald Trump đã viết trong tài khoản Twitter về cuộc gặp Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc.

Theo Sputnik, Washington,  Tổng thống Donald Trump đã viết trong tài khoản Twitter về cuộc gặp Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc.

Tổng thống Donald Trump viết trên trang Twitter về cuộc gặp với Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc.

Ông viết: “Được đón tiếp Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc đến Nhà Trắng chiều nay là một vinh dự đối với tôi”

Trước đó, Thủ tướng Việt nam Nguyễn Xuân Phúc đã gặp gỡ và hội đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng.

Hai bên đã ký hợp đồng trị giá khoảng 5,58 tỷ đô la trong nghành năng lượng, động cơ máy bay và dịch vụ. Thỏa thuận này là lớn nhất trong lịch sử quan hệ thương mại song phương giữa hai quốc gia. Việt Nam cũng kêu gọi Hoa Kỳ xóa bỏ chương trình kiểm tra cá da trơn, tăng tốc cấp giấy phép nhập khẩu cho hoa quả của Việt Nam và đưa ra các quyết định hợp lý về biện pháp chống bán phá giá và chống trợ cấp đối với các sản phẩm của Việt Nam.

Thủ tướng Việt Nam là nhà lãnh đạo đầu tiên của vùng Đông Nam Á đến thăm Washington dưới thời chính quyền mới. Đây cũng là lần đầu tiên ông Nguyễn Xuân Phúc sang Hoa Kỳ kể từ khi ông nhậm chức hồi tháng Tư năm 2016.

Thủ tướng Chính phủ Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc đến Hoa Kỳ trong chuyến  thăm chính thức từ ngày 29 đến ngày 31 tháng Năm theo lời mời của Tổng thống Donald Trump. Như đại diện chính thức của Bộ Ngoại giao Việt Nam Lê Thị Thu Hằng đã thông báo trước đó, tại các cuộc hội đàm dự kiến thảo luận những biện pháp nhằm thúc đẩy phát triển hơn nữa quan hệ toàn diện giữa Hà Nội và Washington trong “các lĩnh vực chính trị và ngoại giao, trong thương mại, kinh tế và giáo dục”. Trước đó, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tuyên bố rằng, Hà Nội dự định ký kết những hợp đồng kinh doanh lớn với Hoa Kỳ.

 

………………………

Trân trọng giới thiệu tới độc giả bình luận của TS. Terry F. Buss (Học viện Hành chính quốc gia Hoa Kỳ) và PGS.TS Cù Chí Lợi, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Châu Mỹ – Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam viết riêng cho báo điện tử Trí Thức Trẻ về chuyến thăm Mỹ của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc gặp Tổng thống Donald Trump: Chuyên gia Mỹ - Việt lên tiếng về tương lai đầy hứa hẹn - Ảnh 1.
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc gặp Tổng thống Donald Trump: Chuyên gia Mỹ - Việt lên tiếng về tương lai đầy hứa hẹn - Ảnh 2.
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc gặp Tổng thống Donald Trump: Chuyên gia Mỹ - Việt lên tiếng về tương lai đầy hứa hẹn - Ảnh 3.

Tiến sỹ Terry F. Buss (Học viện Hành chính Quốc gia Hoa Kỳ).

Dù mới trở thành Tổng thống hơn 4 tháng và phía trước còn rất nhiều vấn đề phải giải quyết, song Donald Trump dường như đã xác định rõ một hướng đi đối ngoại cụ thể, trong đó sẽ mang lại nhiều thành quả lớn cho Việt Nam và Mỹ.

Cụ thể là Việt Nam và Mỹ có thể sẽ thu được lợi ích chung trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là thương mại song phương và giao lưu văn hóa.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc gặp Tổng thống Donald Trump: Chuyên gia Mỹ - Việt lên tiếng về tương lai đầy hứa hẹn - Ảnh 4.

Trump đã tạo một cú sốc cho cả châu Á-Thái Bình Dương khi ông tuyên bố rút khỏi TPP. Động lực khiến Trump áp dụng các phương án “bảo hộ” trong chính sách là con số 502 tỉ USD thâm hụt thương mại của Mỹ trong năm 2016. Nhưng thực chất chỉ 41 tỉ USD trong số đó xuất phát từ các quốc gia thành viên TPP. Nhiều nước hi vọng chi tiết này sẽ góp phần khiến Trump thay đổi quyết định.

Trong một diễn biến tích cực khác, các phát biểu của Robert Lighthizer, đại diện thương mại của Mỹ trong một cuộc họp thuộc khuôn khổ APEC mới đây cho thấy Mỹ rất sẵn lòng đẩy mạnh các hiệp định thương mại song phương với từng thành viên TPP. Như vậy, với những hiệp định khung đã có sẵn, nhiều khả năng Việt Nam và Mỹ có thể sớm đi đến một hiệp định thương mại tự do giữa hai nước.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc gặp Tổng thống Donald Trump: Chuyên gia Mỹ - Việt lên tiếng về tương lai đầy hứa hẹn - Ảnh 5.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tiếp đại diện thương mại Mỹ Robert Lighthizer

Một chi tiết quan trọng khác là việc Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson đã nhiều lần phát biểu rằng Trump muốn ưu tiên xây dựng quan hệ an ninh và kinh tế với các quốc gia, trước khi xét đến các vấn đề như nhân quyền, quyền lao động, hay biến đổi khí hậu. Theo ông Trump, những vấn đề này sẽ được giải quyết một khi các nước đã hợp tác chặt chẽ hơn về mặt an ninh và kinh tế.

Như để tăng thêm trọng lượng cho những phát biểu của Tillerson, mới đây Mỹ và Saudi Arabia đã kí kết nhiều hiệp định với tổng trị giá lên tới 300 tỉ USD, tất cả đều tập trung vào lĩnh vực an ninh và kinh tế.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc gặp Tổng thống Donald Trump: Chuyên gia Mỹ - Việt lên tiếng về tương lai đầy hứa hẹn - Ảnh 6.

Về phần mình, Việt Nam đứng thứ 13 trong danh sách các nước Mỹ nhập khẩu nhiều nhất, chủ yếu trong các mặt hàng quần áo, giày dép, nội thất, và điện tử. Trong khi đó, Trung Quốc đứng đầu danh sách này. Một số nhà phân tích cho rằng việc giảm nhập khẩu từ Trung Quốc và tăng nhập khẩu từ Việt Nam sẽ là một cách hữu hiệu để giảm thâm hụt thương mại của Mỹ với Trung Quốc.

Một trong những vấn đề lớn nhất đối với thương mại tự do theo quan điểm của Mỹ là việc các doanh nghiệp nhà nước vẫn chiếm tỉ trọng lớn trong kinh tế Việt Nam. Chính phủ Việt Nam đã và đang tìm cách nâng ảnh hưởng của các doanh nghiệp tư nhân nói chung và đối với TPP nói riêng. Như vậy, cơ hội phát triển thương mại tự do sẽ tăng cao.

Năm 1994, tổng giá trị thương mại của Việt Nam đạt mức 220 triệu USD. Đến năm 2015, con số này là 45 tỉ USD. Mỹ nằm trong Top 5 bạn hàng của Việt Nam. Xuất khẩu sang Mỹ chiếm 15% tỉ trọng kinh tế Việt Nam.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc gặp Tổng thống Donald Trump: Chuyên gia Mỹ - Việt lên tiếng về tương lai đầy hứa hẹn - Ảnh 7.

Mỹ nằm trong top 5 bạn hàng của Việt Nam. Ảnh minh họa: Chiếu xạ vải để xuất khẩu.

Có thể thấy, thương mại Việt-Mỹ đang đứng trước cơ hội phát triển hơn bao giờ hết. Cả hai nước đều có thể thấy rõ lợi ích từ việc thúc đẩy mối quan hệ này.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc gặp Tổng thống Donald Trump: Chuyên gia Mỹ - Việt lên tiếng về tương lai đầy hứa hẹn - Ảnh 8.

Theo số liệu của Đại sứ quán Mỹ, Việt Nam hiện đứng thứ 6 trong danh sách các nước có số lượng sinh viên đang học tập tại các trường đại học Mỹ đông nhất. Năm 2016, có hơn 21.000 sinh viên Việt Nam theo học tại Mỹ. Đây là một cơ hội lớn để thúc đẩy hợp tác giữa hai nước.

Tổng thống Trump trước đây đã kêu gọi cắt giảm 28% ngân sách bộ Ngoại giao Mỹ, mà bộ Ngoại giao Mỹ lại chính là nhà tài trợ của đại đa số các chương trình giao lưu văn hóa và giáo dục của Mỹ trên toàn cầu. Thật may là trong đề xuất gói ngân sách mới nhất của ông Trump, nguồn ngân sách phục vụ giao lưu văn hóa/giáo dục sẽ được giữ nguyên. Do đó, Việt Nam nên tiếp tục đẩy mạnh xây dựng quan hệ hợp tác với Mỹ trong lĩnh vực này.

Fulbright là một trong những chương trình liên kết mà cả Mỹ và Việt Nam đều có thể tiếp tục đẩy mạnh. Từ năm 1992 đến nay, khoảng 500 sinh viên tốt nghiệp đại học tại Việt Nam đã sang Mỹ để tiếp tục học lên. Chương trình Fulbright là cầu nối đưa 6-8 giáo sư tới Việt Nam mỗi năm để dạy học, nghiên cứu, cũng như hỗ trợ kĩ thuật. Ngoài ra còn nhiều chương trình liên kết giáo dục khác cũng đang hoạt động.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc gặp Tổng thống Donald Trump: Chuyên gia Mỹ - Việt lên tiếng về tương lai đầy hứa hẹn - Ảnh 9.

Cựu ngoại trưởng Mỹ John Kerry và sinh viên Fulbright Việt Nam

Năm 2015, Tổng thống Barack Obama và Ngoại trưởng John Kerry đã thể hiện cam kết đặc biệt của Mỹ đối với Việt Nam trong lĩnh vực cải thiện giáo dục đại học. Mỹ đã đóng góp 20 triệu USD để xây dựng một trường đại học phi lợi nhuận – Đại học Fulbright, tại thành phố Hồ Chí Minh, để góp phần nâng cao năng lực người Việt Nam trong lĩnh vực chính sách công và quản lý. Dự án này dự kiến sẽ mở rộng thành một trường Đại học với quy mô từ 6.000 đến 10.000 sinh viên.

Là một người đã hai lần tham gia chương trình Học giả Fulbright tại Hungary cũng như từng đứng đầu nhiều dự án giáo dục tương tự tại Nga và Đông Âu, tôi có thể đảm bảo về chất lượng của chương trình đào tạo này.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc gặp Tổng thống Donald Trump: Chuyên gia Mỹ - Việt lên tiếng về tương lai đầy hứa hẹn - Ảnh 10.

Việt Nam và Mỹ đang đứng trước cơ hội tiếp tục xây dựng một mối quan hệ đã được đặt nền móng vững chắc từ nhiều năm trước. Tất cả các mảnh ghép đã quy tụ, và hai bên đều tỏ rõ thiện chí của mình. Cựu Tổng thống Obama trong nhiều năm qua đã góp phần quan trọng trong việc xây dựng một mối quan hệ Việt-Mỹ hết sức tích cực. Và những động thái mới đây của Tổng thống Trump cho thấy ông cũng sẽ tiếp tục theo đuổi mô hình này và áp dụng nó với toàn khu vực.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc gặp Tổng thống Donald Trump: Chuyên gia Mỹ - Việt lên tiếng về tương lai đầy hứa hẹn - Ảnh 11.

Nguyện vọng đưa mối quan hệ lên “một tầm cao mới” của hai nước được thể hiện bằng những cuộc tiếp xúc liên tục giữa lãnh đạo hai nước trong thời gian qua, cũng như những kế hoạch trong tương lai.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc gặp Tổng thống Donald Trump: Chuyên gia Mỹ - Việt lên tiếng về tương lai đầy hứa hẹn - Ảnh 12.
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc gặp Tổng thống Donald Trump: Chuyên gia Mỹ - Việt lên tiếng về tương lai đầy hứa hẹn - Ảnh 13.

PGS.TS Cù Chí Lợi, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Châu Mỹ – Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam.

Cách tiếp cận về chính sách đối ngoại của chính quyền Tổng thống Donald Trump có hơi khác biệt so với các chính quyền trước đây. Ví dụ, chính quyền ông Obama có thể lấy toàn một khu vực như một hướng chiến lược, xây dựng mối quan hệ toàn diện với tất cả khu vực. Nhưng tới thời ông Donald Trump thì Mỹ chỉ lựa chọn các đối tác cơ bản làm trục chính trong chính sách đối ngoại của họ.

Mỹ coi Việt Nam là một đối tác cơ bản vì Việt Nam có những điểm mà Mỹ thấy có thể tin cậy được. Tin cậy được ở đây là theo nghĩa là Việt Nam có ổn định cả về mặt xã hội và chính trị. Việt Nam đang ở vào một “thế” rất phù hợp với chiến lược của Mỹ, từ vị thế địa chiến lược và bản sắc riêng của Việt Nam cho tới các định hướng chiến lược về an ninh, quan hệ đối ngoại của Việt Nam trong khu vực.

Mỹ đang đẩy mạnh hợp tác với khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Với Trung Quốc, họ đẩy mạnh cả hợp tác lẫn đấu tranh trong vấn đề về kinh tế và an ninh khu vực. Việt Nam cũng triển khai một chính sách gần tương đồng với chính sách của Mỹ, không quá nghiêng về bên nào như một số đối tác khác.

Chiến lược đối ngoại của Việt Nam là đẩy mạnh quan hệ với cả Mỹ, Trung Quốc và các quốc gia trong khu vực tỏ ra phù hợp với các chính sách của chính quyền Donald Trump. Chính vì vậy, chính quyền Trump đã lựa chọn Việt Nam ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương như một điểm khởi đầu cho một chính sách đối ngoại mới của họ.

Châu Á-Thái Bình Dương là nơi mà có nhiều lãnh đạo quốc gia được Mỹ mời nhất trong giai đoạn đầu nắm quyền của ông Donald Trump. Những lãnh đạo chủ chốt nhất của khu vực như ông Shinzo Abe, Tập Cận Bình đều đã thăm Mỹ nên có thể thấy khu vực này cũng rất được quan tâm.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc gặp Tổng thống Donald Trump: Chuyên gia Mỹ - Việt lên tiếng về tương lai đầy hứa hẹn - Ảnh 14.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc điện đàm với Tổng thống Donald Trump

Có thể nói chuyến thăm Mỹ của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng góp phần giúp Mỹ định hình với thế giới về chính sách đối ngoại. Ta có thể hình dung sẽ có 3 trục cơ bản là Washington-Tokyo, Washington-Bắc Kinh và có thể là cả Washington-Hà Nội. Qua chuyến thăm này, có thể người ta sẽ tạm hình dung được chính sách đối ngoại của Mỹ đối với khu vực châu Á, đặc biệt là Đông Nam Á, là như thế nào.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc gặp Tổng thống Donald Trump: Chuyên gia Mỹ - Việt lên tiếng về tương lai đầy hứa hẹn - Ảnh 15.

Việc Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc là lãnh đạo Đông Nam Á đầu tiên tới thăm Mỹ dưới nhiệm kỳ của ông Donald Trump cho thấy Đông Nam Á vẫn là một khu vực quan trọng trong chính sách đối ngoại của Mỹ, và Việt Nam được coi như một đối tác rất căn bản của Mỹ ở khu vực.

Việc Tổng thống Trump mời Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc sang thăm cho thấy một mặt là độ tin cậy của Mỹ đối với Việt Nam, và mặt khác, nó cũng cho thấy uy tín cá nhân cùng sự năng động của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc – như một người mà ông Trump thấy rằng có thể trao đổi được về các vấn đề và tin tưởng về nhiều mặt.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc mới nhậm chức chưa lâu nhưng đã có những đóng góp, phát biểu, hoạt động ngoại giao theo hướng sẵn sàng trao đổi với các lãnh đạo quốc gia ở khu vực, mong muốn quan hệ trong khu vực phát triển theo hướng giảm bớt căng thẳng và thúc đẩy hợp tác cùng phát triển. Vai trò và uy tín cá nhân của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đóng góp lớn vào sự thể hiện rõ ràng những nỗ lực đó của Việt Nam và giúp Việt Nam được đánh giá cao, tạo dựng được sự niềm tin trong khu vực.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc gặp Tổng thống Donald Trump: Chuyên gia Mỹ - Việt lên tiếng về tương lai đầy hứa hẹn - Ảnh 16.

Tôi cho rằng đây là chuyến thăm rất quan trọng để giúp Mỹ hình thành một cách chi tiết chính sách đối ngoại của họ ở khu vực Đông Nam Á nói riêng, châu Á – Thái Bình Dương nói chung, và cả khu vực Đông Á.

Điều này thể hiện niềm tin giữa hai bên (Việt Nam – Mỹ) đang trên đà được củng cố rất mạnh trong thời gian gần đây. Chưa có giai đoạn nào mà tần suất các lãnh đạo quốc gia của Việt Nam và Mỹ thăm viếng lẫn nhau lại cao như thời gian gần đây:

2013: Chủ tịch nước Trương Tấn Sang thăm Mỹ

2015: Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng sang thăm Mỹ

2016: Tổng thống Obama sang Việt Nam

Đầu 2017: Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc thăm Mỹ

Cuối 2017: Tổng thống Donald Trump có kế hoạch đến Việt Nam

Điều đó cho thấy độ tin cậy giữa hai bên đang có chiều hướng phát triển rất tốt. Đó là tín hiệu quan trọng cho mối quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc gặp Tổng thống Donald Trump: Chuyên gia Mỹ - Việt lên tiếng về tương lai đầy hứa hẹn - Ảnh 17.

Có thể là hợp tác kinh tế, an ninh hai bên sẽ đi theo chiều sâu hơn. Sau khi Mỹ rút khỏi TPP thì có thể Mỹ cũng như Việt Nam sẽ tìm một con đường để đẩy mạnh hợp tác song phương về kinh tế.

Diễn biến của chuyến thăm như thế nào thì sẽ phải chờ đợi nhưng có thể có một hướng là các hợp tác theo chiều sâu. FTA – hiệp định thương mại tự do song phương với Mỹ có thể được xem là một lựa chọn trong chính sách đối với Việt Nam. Trong bối cảnh Mỹ theo đuổi xây dựng các hiệp định thương mại tự do với một số đối tác lựa chọn thì Việt Nam có thể là một trong những đối tác đó.

Phía Việt Nam cũng rất muốn đẩy mạnh quan hệ hợp tác kinh tế với Mỹ và muốn các doanh nghiệp Mỹ tham gia sâu hơn vào các hoạt động kinh tế của Việt Nam, đặc biệt là kinh tế biển.

An ninh khu vực vẫn là một ưu tiên trong chính sách của Mỹ đối với Đông Nam Á. Tự do hàng hải trên Biển Đông cũng có thể sẽ là một lĩnh vực mà hai bên tập trung thảo luận.

Bài viết có sử dụng ảnh của Báo điện tử Chính phủ, TTXVN, AP, Reuters.

TS. Terry F. Buss – PGS.TS Cù Chí Lợi
30/05/2017

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *