Những Câu Nói Giá Trị Của Jakob Fugger, Người Giàu Nhất Lịch Sử Nhân Loại

Lúc qua đời vào năm 1525, nhà tài phiệt người Đức Jakob Fugger có tổng tài sản trị giá khoảng 400 tỷ USD (quy đổi theo tỷ giá hiện tại).

Sinh năm 1459, Jakob Fugger là một nhà kinh doanh ngân hàng người Đức có tầm ảnh hưởng rất lớn lên lịch sử châu Âu. Ông là người cung cấp nguồn vốn cho nhiều vị vua, các nhà thám hiểm, lẫn các vị giáo hoàng – và từ đó tạo ra khối tài sản lớn nhất trong lịch sử kinh doanh.

Vốn là cháu nội của một người nông dân, Fugger đã thành công trong việc thuyết phục giáo hoàng Leo đệ Thập hợp pháp hóa việc cho vay lấy lãi. Một trong các dự án kinh doanh của Fugger đã khiến nhà thần học người Đức Martin Luther bức xúc tới mức viết ra bản “95 luận đề” và từ đó khơi mào cho đạo Tin Lành.

Fugger cũng đóng vai trò “buôn vua” trong cuộc bầu cử hoàng đế của Đế quốc La Mã Thần thánh (HRE) vào năm 1519, từ đó trao ngai vàng cho vua Charles V của Tây Ban Nha và giúp vị vua này có trong tay một đế chế bao trùm khắp châu Âu như Napoleon sẽ làm sau này.

Lúc qua đời vào năm 1525, nhà tài phiệt người Đức Jakob Fugger có tổng tài sản trị giá khoảng 400 tỷ USD (quy đổi theo tỷ giá hiện tại), tương đương 2% GDP của châu Âu vào thời đó. Sau này, tỷ phú dầu mỏ người Mỹ John D. Rockefeller cũng có khối tài sản ngang ngửa Fugger, nhưng gia tài của Rockefeller chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ hơn nhiều so với quy mô nền kinh tế Mỹ.

Bức họa của tác giả Albrecht Durer miêu tả Jacob Fugger là một người đàn ông có đôi môi mỏng và ánh mắt khó tha thứ. Ông quàng một chiếc khăn lông trên vai và đội chiếc mũ màu nâu. Ở thời đó, cách ăn mặc này được coi là giản dị. Greg Steinmetz, người từng làm phóng viên của tờ Wall Street Journal và giờ là chuyên gia phân tích chứng khoán ở New York, cho rằng Fugger là một trong những doanh nhân có tầm ảnh hưởng lớn nhất trong lịch sử kinh tế thế giới. Thậm chí Fugger còn được cho là người giàu nhất  trong lịch sử loài người.

Năm 1459, Fugger chào đời trong một gia đình khá giả làm nghề buôn sợi và hoạt động trong cả ngành ngân hàng ở Augsburg, một vùng thuộc miền Nam nước Đức. Ông trở nên giàu có và quyền lực bằng cách sử dụng vốn liếng một cách khá liều lĩnh và nhờ danh tiếng có được từ việc tài trợ cho những tham vọng bành trướng của Habsburgs.

Jacob đã tận dụng xuất sắc mối quan hệ với đế chế La Mã Thần thánh. Hoàng đế Frederick III đã nhận một khoản vay từ anh trai của Fugger để tránh bị hạ xếp hạng tín nhiệm. Jacob trở thành nhân viên ngân hàng đầu tiên mà con trai của Hoàng đế Frederick III – Vua Maximilian I, người đã thành lập đế quốc Áo Hung – tìm tới. Ông cũng có mối quan hệ thân thiết với vua Charles V của Tây Ban Nha. Các khoản vay khổng lồ của ông được đảm bảo bằng tài sản thế chấp, và các khách hàng Habsburg thường trả bằng những đặc quyền thay vì tiền mặt.

Fugger giành được quyền kiểm soát toàn bộ các loại hàng hóa như bạc từ Áo và đồng từ Hungary. Ông cho xây dựng một lò nấu kim loại để tinh chế đồng và bán với giá rất đắt. Khi ông gia nhập một cartel gồm các nhà sản xuất đồng ở Venice, họ đồng ý đẩy tăng giá bằng cách giảm nguồn cung, nhưng thay vào đó Fugger gây áp lực lên các đối thủ cạnh tranh và những người có cùng âm mưu. Ông khiến giá sụp đổ bằng cách khiến nguồn cung trên thị trường tăng vọt và những đối thủ cạnh tranh bị suy yếu.

Sau đó Fugger tài trợ vốn cho một chương trình của người Bồ Đào Nha với mục đích phân bổ lại hoạt động giao dịch tiêu và các loại gia vị khác ở Lisbon. Kế hoạch thành công đến nỗi vị thế thương mại của Venice bị giáng một đòn mạnh.

Khao khát thông tin về giao dịch và thương mại, Fugger lập nên một mạng lưới người đưa tin viết ra các bản báo cáo được in và phát cho các khách hàng dưới dạng một tờ báo. Có thể nói Fugger là người “phát minh” ra dịch vụ cung cấp tin tức đầu tiên trên thế giới.

Nhà kinh doanh tài ba đã huy động nguồn vốn mới cho các ngân hàng bằng cách khai thác các tài khoản tiết kiệm xuất hiện lần đầu tiên ở Augsburg với lãi suất 5%/năm, mặc dù loại hình này trái với lệnh cấm cho vay nặng lãi của nhà thờ Công giáo. Fugger đã trực tiếp tranh luận với Giáo hoang Leo X về điều này. Đến năm 1515 lệnh cấm đã được viết lại, với định nghĩa cho vay nặng lãi là một quá trình trong đó lợi nhuận được tạo ra mà không cần đến lao động, chi phí hay rủi ro.

Càng già, Fugger càng có nhiều kẻ thù muốn ông phải chết. Đầu tiên là các hiệp sĩ Teuton và sau đó là những người nông dân Đức đã vùng lên đấu tranh chống bị tầng lớp thương nhân bóc lột, trong đó Fugger là kẻ bị liệt kê đầu tiên. Một lãnh đạo của cuộc kháng chiến của người nông dân Đức năm 1520 nói rằng Chúa sẽ giết chết Fugger. Tuy nhiên, ông chết trên giường bệnh vào năm 1525.

Khi còn trẻ, Fugger từng thề rằng ông sẽ làm ra lợi nhuận chừng nào có thể. Khi qua đời, ông là một triệu phú với cuộc sống xa hoa trong cung điện ở Augsburg. Dù cho những thông tin về ông chính xác đến đâu, Jacob Fugger chắc chắn sẽ mỉm cười tự hào khi nghĩ rằng ông là người đàn ông giàu nhất thế giới.

Bài viết được dựa trên cuốn sách “The Richest Man Who Ever Lived: The Life and Times of Jacob Fugger” (tạm dịch: Người đàn ông giàu nhất thế giới từ trước đến nay: Cuộc đời và thời đại của Jacob Fugger) viết bởi Greg Steinmetz).

Đây là 7 bài học kinh doanh đáng nhớ từ Fugger:

1. Đầu tư khi những người khác ngần ngại

Fugger đã có hai lần đặt cược lớn thành công, và từ đó tạo dựng nên khối tài sản khổng lồ của mình. Cú đặt cược đầu tiên là hỗ trợ quận công Sigmund của xứ Tyrol (Áo) chống lại sự xâm lấn từ thành Venice của nước Ý. Khi đó, những ngân hàng quen thuộc của Sigmund đều từ chối cấp vốn cho vị quận công này. Fugger đã tiếp cận và đề nghị hỗ trợ Sigmund bằng tất cả mọi thứ mà ông và bạn bè và gia đình của ông có thể có. Sau đó, vị quận công này đã giảng hòa được với Venice. Để cảm ơn Fugger vì đã hậu thuẫn mình, Sigmund đã nhượng lại cho nhà tài phiệt này quyền khai thác mỏ bạc lớn nhất thế giới khi đó, vốn nằm ở vùng Tyrol.

Fugger cũng mạnh dạn đầu tư vào các mỏ đồng ở Hungary, khi những người khác lo sợ một cuộc xâm lược từ Đế quốc Ottoman của người Thổ Nhĩ Kỳ. Và bằng cách đi ngược lại xu hướng chung, ông cũng đã thành công trong ngành kinh doanh đồng giống như đối với ngành kinh doanh bạc. Sau này thì quả thật người Thổ cũng đến xâm chiếm vùng này, nhưng điều đó chỉ xảy ra mãi nhiều năm sau khi Fugger qua đời.

2. Trở thành nhân vật không thể thiếu

“Quá lớn và không thể để cho sụp đổ” (Too big to fail) không phải là một khái niệm chỉ có thể áp dụng cho các tổ chức tài chính hiện đại. Fugger cũng biết điều này và sử dụng nó để kiểm soát rủi ro từ các vị quân vương, những người có thể sẵn sàng “xù nợ” mà không chịu hậu quả gì.

Fugger có một khả năng mà khiến người mượn tiền của ông không thể sống thiếu được, đó là ông có thể cấp cho họ những khoản tiền khổng lồ ngay lập tức. Những người vay tiền của Fugger không ưa thích gì cá nhân ông, cũng như các điều khoản mà ông đưa ra. Nhưng họ không thể sống mà không có ông.

3. Nắm rõ tình hình thời sự

Fugger hiểu giá trị của việc nắm vững thông tin. Ông đã tạo ra dịch vụ thông tấn đầu tiên trên thế giới và sử dụng nó để nắm bắt những biến động của thị trường trước mọi người khác. Hoàng đế Maximilian (ông nội của Charles V) đã từng có lần nói với Fugger rằng Vua Henry VII của nước Anh đã đồng ý chuyển cho ông một số vàng để làm thế chấp cho một khoản vay, nhằm có tiền gây chiến tranh với nước Pháp. Thế nhưng, Fugger đã từ chối cho Maximilian vay, vì các gián điệp của ông ở Anh đã tiết lộ sự thật rằng chưa hề có con tàu chở vàng nào rời khỏi cảng.

4. Am hiểu kiến thức tài chính

Người Ý đã phát minh ra nghiệp vụ kế toán kép, và Fugger là một trong những người đầu tiên ở phía Bắc châu Âu biết cách áp dụng nó. Ông thậm chí còn cải tiến kỹ thuật này bằng cách tạo ra một bảng cân đối kế toán hợp nhất cho nhiều doanh nghiệp của mình. Ông cũng là người đầu tiên cử kiểm toán viên tới tận nơi để kiểm tra hoạt động của các chi nhánh. Sổ sách của Fugger cho thấy ông thường xuyên ghi chú và đặt ra câu hỏi về các khoản chi tiêu.

5. Tìm kiếm cơ hội học hỏi

Lúc trẻ, Fugger đã dành ra vài năm làm thợ học việc ở Venice, vốn là trung tâm thương mại quan trọng nhất Tây Âu vào thời đó. Tại đây, ông đã thu thập được nhiều kiến thức, kinh nghiệm và các mối quan hệ mang lại lợi ích cho ông suốt phần đời còn lại.

6. Luôn giữ bình tĩnh

Có một vị giám mục người Áo là một trong những người gửi tiền nhiều nhất trong ngân hàng của Fugger. Khi vị giám mục này qua đời năm 1509, Đức giáo hoàng yêu cầu Fugger phải lập tức trả lại ngay số tiền này cho nhà thờ. Khi đó, tiền của Fugger đang nằm hết trong các dự án khai thác mỏ, và ông không có đủ thanh khoản để đáp ứng yêu cầu của Giáo Hoàng. Việc rút vốn khỏi các dự án – hoặc thậm chí chỉ cần là tin đồn về việc rút vốn – sẽ làm hỏng tất cả sự nghiệp kinh doanh của Fugger.

Thay vì tìm cách lẩn tránh, Fugger lại chọn chiến lược là vung tay tiêu xài thoải mái để chứng tỏ là mình không hề thiếu thanh khoản. Điều này đã cho ông thêm thời gian để thương lượng thỏa thuận, và tự cứu mình một bàn thua trông thấy.

7. Sẵn sàng cho đi

Fugger là người sáng tạo ra khu nhà ở Fuggerei tại thành phố Augsburg (Đức), có thể được xem là dự án nhà ở giá rẻ đầu tiên trên thế giới, với tổng cộng 142 căn nhà. Fugger tin rằng bất cứ ai chăm chỉ làm việc đều xứng đáng có một ngôi nhà, và giá cho thuê nhà của ông chỉ bằng một phần tư so với mức giá thị trường.

Fuggerei hiện vẫn hoạt động và là điểm thu hút khách du lịch lớn nhất ở thành phố Augsburg, quê hương của Fugger. Các cư dân của Fuggerei chỉ phải trả khoản tiền thuê hàng năm là vỏn vẹn 0,88 euro.

 

Lê Văn Tư, tổng hợp

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *